กฎหมายใหม่บังคับใช้ ม.ค. 70: ติดต่อราชการง่ายขึ้นจริงไหม? สรุป 3 เรื่องใหญ่ที่ประชาชนควรรู้

กฎหมายผ่านสภาแล้ว และ ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 8 ก.ค. 2569 ตามที่คุณภาวุธสรุปไว้ ปัจจุบันอยู่ในช่วงผ่อนผัน 180 วันให้หน่วยงานรัฐปรับระบบหลังบ้าน และจะบังคับใช้เต็มรูปแบบช่วงต้นเดือน ม.ค. 2570

3 สิทธิ์สำคัญที่จะเกิดขึ้น

1. ห้ามเรียกสำเนาเอกสารที่รัฐมีอยู่แล้ว

ต่อไปหน่วยงานรัฐจะเรียกสำเนาบัตรประชาชน ทะเบียนบ้าน หนังสือรับรองบริษัทไม่ได้อีก หากเป็นข้อมูลที่รัฐมีอยู่แล้วและเชื่อมโยงกันได้ หน้าที่ของหน่วยงานคือต้องไปดึงข้อมูลกันเอง ไม่ใช่ให้ประชาชนไปถ่ายเอกสารมา

หลักการนี้ ครม.มีมติเมื่อ 15 ก.ย. 2569 รับรองชัดเจนว่า หากเป็นข้อมูลที่ภาครัฐมีอยู่แล้วและตรวจสอบหรือเชื่อมโยงได้ ประชาชนไม่ต้องยื่นซ้ำ

2. ระบบใบอนุญาตหลัก (Super License) ยื่นที่เดียวจบ

ปัญหาเปิดธุรกิจเดียวต้องขอ 10 กว่าใบ กำลังจะถูกแก้ด้วยระบบ Super License

หลักการคือ ตราพระราชกฤษฎีกากำหนดให้มี ใบอนุญาตหลัก และใบอนุญาตรอง หากได้รับใบอนุญาตหลักแล้ว ให้ถือว่าได้รับใบอนุญาตรองนั้นด้วยโดยไม่ต้องยื่นใหม่

เช่น กรณีโรงแรม ร้านอาหาร ฟิตเนส สปา ขายสุรา ที่เคยต้องขอแยกหลายใบ จะถูกผูกรวมในใบเดียว และมีการตรวจสถานที่พร้อมกันครั้งเดียวเพื่อลดภาระ

หมายเหตุ: Super License ไม่ได้ใช้ได้ทุกกิจการทันที ต้องรอพระราชกฤษฎีกากำหนดรายกิจการเป็นชุดๆ ไป โดย ก.พ.ร. จะเป็นผู้ประสานหน่วยงานต่างๆ ก่อนเสนอ ครม.

3. หลักอนุมัติโดยปริยาย (Auto Approve) ถ้ายื่นครบแล้วเจ้าหน้าที่เงียบ

นี่คือหมัดเด็ดที่สุดของกฎหมายฉบับใหม่ ที่เพิ่มหลักการ อนุญาตโดยปริยาย เข้ามา

หากเรายื่นเอกสารครบถ้วนถูกต้องแล้ว แต่เจ้าหน้าที่พิจารณาไม่เสร็จภายในเวลาที่คู่มือประชาชนกำหนด กฎหมายให้ถือว่า ได้รับอนุมัติโดยอัตโนมัติ สามารถนำหลักฐานการยื่นไปดำเนินกิจการต่อได้เลย

มาตรการนี้มาเพื่อแก้ปัญหา "ดองเรื่อง" และลดช่องทางทุจริต

ต้องเตรียมตัวอย่างไร?

1. ตั้งแต่ม.ค. 70 หากเจ้าหน้าที่เรียกสำเนาบัตรประชาชน ทั้งที่เรามีบัตรตัวจริงหรือมีข้อมูลในระบบแล้ว ให้เราอ้างสิทธิ์ตาม พ.ร.บ.ฉบับใหม่ได้
2. ผู้ที่จะเปิดธุรกิจใหม่ ให้รอติดตามประกาศรายชื่อกิจการ Super License ชุดแรกจาก ก.พ.ร. ซึ่งคาดว่าจะเริ่มจากธุรกิจโรงแรม ร้านอาหาร ธุรกิจค้าปลีก
3. ทุกครั้งที่ยื่นเรื่อง ขอให้เก็บหลักฐานการยื่น วันเวลายื่น และคู่มือประชาชนที่ระบุกรอบเวลาพิจารณาไว้ให้ดี เพราะจะเป็นหลักฐานสำคัญสำหรับสิทธิ์ Auto Approve

กฎหมายฉบับนี้ไม่ได้ยกเลิกการตรวจสอบ แต่เปลี่ยนวิธีคิดจาก "รัฐควบคุม" เป็น "รัฐอำนวยความสะดวก" หากหน่วยงานใดไม่ปฏิบัติตาม จะมีกลไกติดตามและร้องเรียนตามกฎหมาย

ใครต้องดีลกับราชการบ่อยๆ เซฟโพสต์นี้ไว้ได้เลยครับ

อ้างอิง: เดลินิวส์สรุปกฎหมายทุบโต๊ะระบบราชการ 3 เด้ง, หลักการ Super License มาตรา 21, และหลักการ Auto Approve ที่ ครม.อนุมัติหลักการ